Preceyes: Chirurg aan de joystick, een robot in mijn oog!

Preceyes ontwikkelt operatierobots die oogchirurgen in staat stellen om complexe behandelingen uit te voeren aan het netvlies. De chirurg bestuurt met een soort joystick een robot geassisteerde operatiearm.

De informatie op de Brabant Brand Box is gratis te gebruiken voor een positief verhaal over Brabant.

“Het lijkt wel een sprookje, maar het is waar.” Het is augustus 2016 en dominee Bill Beaver is net behandeld met een oogoperatierobot van Preceyes. “Ik kan zien!” Een maand eerder had zijn opticien een membraan aan de achterkant van zijn rechteroog gezien. De druk had een gat in zijn netvlies gecreëerd dat zijn centrale visie vernietigde. "Het was allemaal erg eng en ik was bang dat ik mijn zicht volledig zou verliezen” - en dus greep hij de kans op een operatie met beide handen aan.

Dominee Beaver was de eerste patiënt die met de Preceyes-robot kon worden behandeld. Daarvoor waren er ook wel robots, maar die waren zo groot dat ze niet eens in een normale operatiekamer pasten. En zonder een robot gaat het eenvoudigweg niet - zelfs de beste chirurg trilt daarvoor te veel. Werken aan de achterkant van het oog vereist grote precisie, en met Preceyes lukt het om een naald door een klein gaatje in de wand van het oog te krijgen zonder schade te veroorzaken als het zich daarachter beweegt.

Oogoperaties moeten het hebben van ultieme nauwkeurigheid. Een trilling van de hand van de chirurg kun je dan niet gebruiken. En juist daarom is de robot van Preceyes zo’n geruststelling voor elke oogpatiënt. Het apparaat vertaalt kleine bewegingen van de chirurg naar nog veel kleinere bewegingen. Op die manier is het in staat om aandoeningen aan het netvlies met een nauwkeurigheid van minder dan een twintigste millimeter te behandelen. En elke trilling van de handen wordt door het apparaat geneutraliseerd.

Preceyes ontwikkelt en verkoopt operatierobots die oogchirurgen in staat stellen om complexe behandelingen uit te voeren aan het netvlies. De chirurg bestuurt met een soort joystick een robot-geassisteerde operatiearm. In september 2016 vond in Oxford de eerste operatie met het Preceyes Surgical System plaats, sindsdien volgden er veel meer.

Preceyes vindt zijn oorsprong bij oogchirurg professor Marc de Smet. Rond 2007 was De Smet werkzaam in het AMC in Amsterdam. Hij zag dat oogoperaties aan het netvlies steeds complexer en daardoor moeilijker uit te voeren werden. Met de nieuwe technieken die op de markt kwamen, werd het volgens hem mogelijk om een assisterende operatierobot te ontwikkelen.

De Smet kwam uiteindelijk terecht bij Maarten Steinbuch, professor aan de Technische Universiteit Eindhoven. Hij pakte samen met zijn promovendi en studenten het onderzoek naar de haalbaarheid van het robotsysteem op. Met succes, want in 2015 werd Preceyes een zelfstandige BV. Vanaf 2016 werden daadwerkelijk operaties uitgevoerd en in de zomer van 2018 kreeg de startup wetenschappelijke bevestiging van de werking met de publicatie van de eerste testen in het tijdschrift Nature Biomedical Engineering. De Smet, momenteel Chief Medical Officer van Preceyes, ziet er het bewijs in van de veiligheid en precisie van zijn ontwerp: "Nauwkeurigheid en stabiliteit bieden die verder gaan dan de menselijke mogelijkheden, dat zijn de eerste vereisten om de grenzen van bestaande operaties te verleggen.”

Maatschappelijke impact

De Smet had het idee, maar het was Gerrit Naus die Preceyes als onafhankelijk bedrijf in de markt wist te zetten. Volgens hem heeft de robot een enorme maatschappelijke impact. “Met ons systeem kunnen we een directe invloed hebben op de kwaliteit van leven van mensen. Aandoeningen aan het netvlies zijn op dit moment de belangrijkste oorzaak van slechtziendheid en blindheid in de westerse wereld en het aantal neemt exponentieel toe door de samenhang met onder andere leeftijd en diabetes. Operaties aan het netvlies zijn echter zeer lastig uit te voeren. Door de ondersteuning met onze robot zorgen we dat meer chirurgen daartoe in staat zijn. Ze kunnen hierdoor zelfs nieuwe behandelingen ontwikkelen die ze met de hand nooit zouden kunnen uitvoeren.”

Foto: Peter van Trijen

Er is, zo vertelt Naus, onderzoek gedaan naar de kwaliteit van leven van mensen die op latere leeftijd hun zicht verliezen. “Zij ervaren dit als iets ergers dan manisch depressief zijn. De gevolgen zijn ook financieel immens: ze kunnen meestal niet meer werken, er moet van alles worden aangepast in huis en soms is er speciaal vervoer nodig. Dit moet allemaal betaald worden, families komen onder financiële druk, maar ook overheden en verzekeraars moeten een groot deel van de kosten dragen. Met betere therapieën kan die enorme kostenpost sterk naar beneden. Hierdoor gaat de kwaliteit van leven vooruit en bieden we betere zorg tegen lagere kosten. Dat is ons doel.”

En operaties zoals bij dominee Beaver zijn maar een klein deel van het werkveld, zegt Naus. “Komende jaren komen er steeds meer nieuwe behandelingen voor ernstige netvliesproblemen op de markt: celtherapie, gentherapie, nieuwere medicijnen en andere vormen van operaties. Een belangrijk obstakel daarbij is de nauwkeurigheid die nodig is bij het uitvoeren van de bijbehorende behandelingen. Nu is er maar een handvol chirurgen op de wereld die ze kunnen uitvoeren, als ze het al aandurven. De technologie van Preceyes zorgt ervoor dat deze behandelingen voor iedere goede oogchirurg mogelijk worden.”

Een chirurgische robot is een complex systeem. Dat vergt niet alleen technologische hoogstandjes, maar ook een uitgekiende marketing. Naus: “Daarom hebben we een stapsgewijze marketingstrategie gedefinieerd. Zo zorgen we ervoor dat we de strenge medische testen doorkomen en een betrouwbaar product ontwikkelen waar we patiënten echt mee kunnen helpen.” En de concurrentie? “Wij zijn de eerste partij die een robot voor netvlieschirurgie op de markt en in de operatiekamer heeft gebracht. Voor de concurrentie zal het niet makkelijk zijn om ook dit niveau te bereiken.”

Foto: Peter van Trijen

“We drijven op de sterke punten van deze regio: mechanica, precisie-mechatronica, robotica. Dat is de basis, dat is waarom dit juist hier kan gedijen.”

Successen

De afgelopen jaren heeft Preceyes al verschillende successen geboekt. Naus: “Het moment van de eerste operatie, in 2016 in Oxford, dat was zo’n hoogtepunt. Niet alleen het feit dat de operatie plaatsvond, maar ook alles eromheen. De grijns op het gezicht van de patiënt, dominee Bill Beaver, als hij weer kan zien, geweldig. Hetzelfde geldt voor de eerste operaties in het Oogziekenhuis Rotterdam waar we begin 2018 een systeem hebben geïnstalleerd. Hiervoor doe je het. Dat is ook het mooie aan een medisch product, we dragen echt heel veel bij aan de kwaliteit van leven.”

Bill Beaver kan het alleen maar beamen. “Het is het verschil tussen niks doen en vol in het leven staan”, zegt hij in een interview met BBC. “Ik kan weer volop genieten van kunst en van het leven.” 

De rol van Maarten Steinbuch

Preceyes is een van de medische start-ups die onder leiding van professor Maarten Steinbuch aan de Technische Universiteit Eindhoven zijn ontstaan. Maar er zijn er meer en het einde is nog lang niet in zicht. Zijn doel is om binnen enkele jaren een medische robot-industrie gestart te hebben met minimaal duizend arbeidsplaatsen.

Medical Robotic Technologies (MRT), Steinbuchs geesteskind, bestaat al langer, maar heeft een vlucht gekregen dankzij het succes van Preceyes en Microsure, een robot gericht op vaatchirurgie. Maar daar zal het zeker niet bij blijven, zo zegt Steinbuch. “Als je kijkt naar het lopende promotieonderzoek, dan zijn er in elk geval twee initiatieven die binnenkort ook binnen de koepel van MRT zullen vallen: de schedelrobot ‘RoBoSculpt’ van Jordan Bos en de Deep Brain Stimulation van Mark Janssens. Daarnaast hebben we nog diverse andere potentiële kandidaten, bijvoorbeeld uit de ruggenwervel-chirurgie, de gyneacologie en kaakchirurgie. Uiteindelijk wil ik dat MRT een zichzelf in stand houdend fonds wordt dat nieuwe medische technologieën, veelal rond robotisering, omzet in succesvolle bedrijven. Het moet nieuwe initiatieven dus mogelijk kunnen maken uit de opbrengsten van de al wat langer lopende. Als straks pakweg vier van de tien nieuwe bedrijven een succes wordt, moet dat haalbaar zijn.”

Door met gemiddeld 60% per jaar te groeien, verwacht Steinbuch in 10 jaar op 1000 medewerkers te zitten. De nieuwe arbeidsplaatsen komen vooral bij onderzoek, ontwikkeling en de vermarkting ervan terecht. Steinbuch: “We drijven daarbij op de sterke punten van deze regio: mechanica, precisie-mechatronica en robotica. Dat is de basis, dat is waarom dit juist hier kan gedijen. Vergeet niet dat we hier al zo’n 16 jaar mee bezig zijn.”

Kijk voor meer informatie op:

Laatste update artikel: 21 maart 2019. 

Hou me op de hoogte

Graag ontvang ik hierop een nieuwsbrief met nieuwe Life Sciences artikelen op de Brabant Brand Box. (Deze toestemming kun je op elk moment weer intrekken.)

 

Dit vind je vast interessant:

Bambi Medical geeft te vroeg geboren baby’s goede start

Met zijn Bambi Belt kan Bambi Medical veel betekenen voor het leven van premature baby’s. Toch was het lang de vraag of het product ooit op de markt zou komen.

Pivot Park Oss: de bron voor nieuwe geneesmiddelen

Nieuwe geneesmiddelen? Die komen gewoon uit het Brabantse Oss. In Pivot Park Oss draait namelijk alles om biowetenschap en innovatie in farmacie.

Hartklepoperaties in de toekomst wellicht overbodig

Xeltis ontwikkelt ‘levende’ hartkleppen van biologisch afbreekbare polymeren die meerdere hartklepoperaties in de toekomst wellicht overbodig kunnen maken.

Natuurlijk gebruiken wij cookies!

Cookies zijn nodig om de site goed te laten werken. En met cookies kunnen we ook andere interessante, gave Brabantse verhalen met je delen, via advertenties op social media en andere websites. Goed plan?

Meer weten over cookies en hoe we met je privacy omgaan?